Nga Reshat Kripa
Lexova me vëmendje letër-këmbimin tuaj me zotin Luan Çipi. Pa marrë përsipër detyrën e ndërmjetësit në debatin tuaj, nuk mund të rri pa shprehur mendimet e mia lidhur me temën e këtij debati.
Në shkrimin e zotit Dalip Greca “Kush ishte përkthyesi në shqip i “Kujtimeve” të Ismail Qemalit?” ribotuar në gazetën “Metropol” në Tiranë, më datën 8 janar 2010, kuptova se zoti Breca në shkrimin e tij nuk ka patur qëllim të nxjerrë Reshat Agajn as patriot dhe as tradhëtar. Me sa kuptova unë, me këtë mendjen time të plakur, qëllimi i tij ishte që t’i bënte të ditur shqiptarëve se përkthimi i këtyre kujtimeve nga ana e zotit Abdurrahim Myftiu (të reklamuar si përkthimi i parë i tyre në Shqipëri nga shtëpia botuese “Toena”) nuk ishte i tillë, por kishte qenë dikush tjetër vite më parë që e kishte bërë një gjë të tillë dhe ky ishte pikërisht Reshat Agaj të cilin ju e konsideroni tradhëtar.
Në korespondencën tuaj me zotin Luan Çipi ju nuk e përmendni fare këtë fakt. Ndaj dua t’ju pyes: A është e denjë për një komb të mohojë meritat e një personi, kushdo qoftë ai dhe këto merita t’ia kalojë dikujt tjetër? Unë mendoj se jo. Nuk e di si mendoni juve.
Tani le të kthehemi në “argumentat” që paraqisni ju, nëse Reshat Agaj ishte patriot apo tradhëtar. Për të ilustruar këtë ju sillni një copëz nga shkrimi i zotit Breca. Ju këtë shkrim, nuk e di sepse, e lini në mes, në mënyrë që kushdo mund ta interpretojë sipas oreksit të tij. Unë po citoj vazhdimin e atij shkrimi:
“Reshati e kishte ndier veten me fat, se ishte takuar me Kadri Azbiun, nipin, që e kishte qesëndisur:
- E more Reshat, a e fitove luftën, a?
I katandisur si mos më keq, me këmbë të enjtura nga të ftohtit, plot
lyrë e morra,mori guxim e ia ktheu:
- Në qoftë se kam bërë faje kundër jush, më merrni e më futni në burg e më të dënoni sa të jetë ligji, jo po lëromëni, të lutem shumë,se kështu më duket se jam i dënuar me vdekje e se kjo jetë nuk durohet.”
Më poshte Breca shkruan:
“Nuk kaloi shumë kohë dhe Reshatit i erdhi rradha e arrestimit. Tortura dhe akuza të kota e më pas burg i vështirë. Pas qelisë dhe gjyqit përfundon në kënetën e Maliqit, ku pa vdekjen me sy.”
Vazhdon përsëri:
“Kadri Hazbiu organizon takimin e Reshatit me vëllanë e katandisur kockë e lëkurë, ku merr pjesë dhe ai vetë dhe i dikton alternativën: “Ose na shërbe, ose vëllanë e pret plumbi.” Një pjesë e të gjykuarve me vëllanë ishin vrarë.”
Dhe përfundon:
“Resdhat Agaj nuk bashkëpunoi me sigurimin shqiptar, edhe pse qe një ndër viktimat e tij. Ndoshta kjo ishte edhe arsyeja pse vëllanë ia pushkatuan. Ai la pas një emër të mirë dhe ishte veprimtar i diasporës shqiptare dhe shkroi dhe përktheu deri sa vdiq. Firmën e tij e gjejmë në gazetat “Atdheu”, “Dielli” dhe “Flamuri”. La pas një ditar, që e pati shkruar në çastet e fundit të jetës, ku sqaron të gjitha peripecitë e jetës së vet.”
Ju rekomandoj ta lexoni ditarin e tij, të shprehur në librin “Vëllai i pengut” botuar vitin e kaluar në Shqipëri. Ky është opinioni i Dalip Grecës për Reshat Agajn dhe nuk e kuptoj se si ju thoni të kundërtën. Për këtë le të na gjykojnë lexuesit.
Në shkrimin tuaj thoni se Reshat Agaj na qenka tradhëtar pasi, pas ikjes së gjermanëve, na qenka bashkuar me forcat partizane. Nëqoftëse do i qëndrojmë kësaj logjike atëhere duhet të pranojmë që edhe persona të tjerë kanë vepruar në këtë mënyrë. Pra edhe ata paskan qenë tradhëtarë? Le t’ju japim një shembull. Lideri i legalistëve, i paharruari Abaz Kupi, a nuk ishte antar i Kryesisë së Këshillit të Përgjithshëm të Frontit Nacional-Çlirimtar, i zgjedhur në Konferencën e Pezës? A nuk ishte ky përfaqësues i këtij fronti në Konferencën historike të Mukjes?
Më falni pasi nuk ju njoh! Nuk e di ç’moshë keni. Por, siç duket jeni i varfër nga njohurit historike të periudhës së luftës. Ju harroni se pas ikjes së gjermanëve, në Shqipëri Balli Kombëtar nuk ekzistonte më. Ai nga kjo luftë doli i mundur. Pushtetin e kishte marrë klika komuniste, kundër së cilës u vunë edhe shumë nga ata që i kishin shërbyer me besnikëri. Në një pjesë të madhe të tyre, kjo erdhi për shkakun se u zhgënjyen nga manipulimi që i bëri kjo klikë luftës së popullit shqiptar për liri.
T’ju them të vërtetën u skandalizova kur lexova në korespondencën tuaj shprehje të tilla lokaliste që vendin e ndajnë në veri dhe jug dhe pretendojnë se jugu paska patur qëllim të qëllojë veriun. Një ide e tillë në vendin tonë nuk ka ekzistuar edhe në kohët më të vështira të ekzistencës së këtij kombi.
Nuk e di nëse jeni shqiptar apo i huaj, pasi nga emri dukeni i tillë. Megjithatë edhe po të jeni i huaj unë ju repektoj se shqiptarët gjithmonë e kanë shprehur këtë ndjenjë. Ndërsa po të jeni shqiptar nuk do të më vijë mirë, pasi nuk mendoj se shqiptari mund të shtrëmbërojë realitetin rreth bashkëpatriotëve të tij.
Me këtë rast më lejoni t’ju prezantohem, se etika e kërkon një gjë të tillë. Jam bir Vlore dhe nip Kruje. Pra siç e shihni jam një përzierje veri-jug. Kam qenë i dënuar politik nga rregjimi komunist dhe gjatë gjithë ekzistencës së tij nuk kam përfituar asnjë privilegj. Tani, kur i kam kaluar të shtatëdhjetat, ndjej dhimbje kur një shqiptar kundërvihet ndaj një tjetri. Ndaj ndërhyra në bashkëbisedimin tuaj me zotin Luan Çipi.
Më falni nëse ju kam shqetësuar për sa kam shkruar.
Me respekt!
Reshat Kripa
