Nga Drita Gega
Patatja festohet në shumë shtete. Nga viti 1986, Bolivia - një nga prodhuesit kryesorë të patates në kontinentin e Amerikës së Jugut - e kremton festën kombëtare vjetore të patates. Edhe Argjentina e feston këtë festë nga viti 1981. Nga viti 1985, në Peru, me iniciativën e Ministrisë së Agrikulturës, 30 maji është deklaruar Ditë Kombëtare e Patates.
Patatja gjithashtu shërben si amblemë shteti. Nga viti 2002, patatja është perimja zyrtare (official state vegetable) e shtetit amerikan Idaho -SHBA. Ky shtet quhet gjithashtu “Potato State” do të thotë Shteti i Patates dhe e ka si Ditë Shtetërore të Patates 2 tetorin.
Në disa shtete të botës, si në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Gjermani, e shtete tjera, egzistojnë muzetë e patates.
Ma merr mendja se edhe shqiptarët duhet t’i zbulojnë të mirat e patates. Ta zbulojnë pataten! Çka do të thotë të zbulush diçka me rëndësi ? Dikush ka thënë: Të zbulosh diçka do të thotë të shohësh atë që gjithkush e ka parë e gjetur por që askush nuk ia ka kushtuar vëmendjen e duhur.
Janë bërë disa analiza serioze dhe është konstatuar se trojet shqiptare janë të përshtatshme për kultivimin e patates. Në radhë të parë, shqiptarët mund ta kultivojnë atë perime për nevoja familjare dhe, në radhë të dytë, për shitje si përgjigje të kërkesës së ndonjë biznesi eventual i cili mund të instalohet në trojet tona. Pse jo?
Mu për këtë arësye, intelektualët, poetët, aktivistët... duhet të japin kontributin e tyre për vetëdijësimin e popullit. Mendoj se shoqërinë nuk e ndryshojnë politikanët por intelektualët, shkrimtarët, aktivistët, artistët, gazetarët...
Kur flasim për artin, po ta shohim hollë e hollë, patatja është perimja më artistike nga të gjitha. Patatja është mbretëresha artistike e perimeve! A keni parë fotografi të patates natyrale në forme të zemrës... e tjera? Patatja mund mund të përdoret nga skulptorët. (Ju lutem, mos e përdorni atë perime fisnike për të falsifikuar vula!) Nuk ka lule më të bukur se lulja e patates në kopsht apo në arë! Poeti mund ta përshkruajë aromën e dheut (atdheut) kur vilet patatja. Gjithashtu, poeti (edhe ngrënësi në përgjithësi) mund ta nënvizojë dallimin e aromës së patates së zer nga ajo e pjekura, e kështu me radhë. Fusha e patates në trojet shqiptare është e djerrë dhe e virgjër në shumë aspekte.
Mund të themi me plot gojën se patatja është simbol i pavarësisë. Kosova, për shembëll, e ka fituar pavarësinë nga Serbia por ende është e varur nga Serbia sepse dihet se blen grurë nga Serbia. A ka kosovar që nuk ka vuajtur nga Serbia? Shumë kanë humbur anëtarë të familjes, të tjerët punën, të tjerëve u janë thyer ëndrrat e shpresat në aspektin e planeve jetës, pa harruar të burgosurit, femrat e dhunuara...
Bëhet pyetja: Pas pavarësisë së Kosovës a sillen njerëzit si të pavarur? Unë mendoj se jo. Kam anëtarë të familjes në Kosovë të cilët ende presein të hyra të rregullta nga të afërmit në botën e jashtme sikur gjatë luftës. Në të njëjtën kohë, edhe tokat janë të djerra sikur gjatë luftës. Pak kush e ka idenë se të hollat që i dërgon diaspora në Kosovë i përcillen Sërbisë. Pak kush e ka idenë se shqiptarët investojnë në punimin e tokave serbe ndërsa të tyret i lënë të djerra.
Pak kush e ka idenë se patatja i konvenon në mënyrë perfekte biznesit të vogël të familjes e cila ka tokë sepse nuk ka nevoje për shirëse, mulli e tjera. Jo gjithkush e di se patatja i ka, së paku, të gjitha cilësitë ushqyese të grurit.
- Patatja nuk është vetëm bukë e gjellë, por edhe sallatë, ëmbëlsirë, pure, pite, tavë...pasuri, pavarësi! – ju thotë Drita.
Pra, ata që kanë të holla duhet, le t’i investojnë në tokën e tyre e jo t’i japin falas ose të blejnë (me mundin e tyre) pasivitetin e të afërmëve të pavetëdijshëm se i bëjnë biznes Sërbisë.
Më lart e mora si shembëll pavarësinë e Kosovës ku fjala “pavarësi” është ende e ngrohtë dhe në modë, por po të shikohen gjërat në thellësi, i gjithë populli shqiptar në psikologjinë e tij është i varur. Ne të gjithë së bashku e festojmë një ditë të pavarësisë kombëtare por kur kemi ndojnë problem thelbësor kombëtar, atë duhet të na e zgjedhë dikush nga jasht.
Po të kishim mentalitet dhe psikologji të parvarësisë, do ta kishim qëkur Ditën tonë Kombëtare të Patates!
